مواد کراتینه حاوی مواد شیمیایی قوی مانند فرمالدئید و سایر آلدئید ها بوده و ممکن است با مو و پوست سر هر کسی سازگاری نداشته باشد و باعث ایجاد یک سری عوارض کوتاه مدت و یا بلند مدت شود که در ادامه به بررسی این عوارض می پردازیم.
این روز ها کراتینه مو طرفداران زیادی در بین خانم ها پیدا کرده است و همین امر باعث افزایش تقاضا در ثبت نام دوره های آموزش کراتینه مو در تهران شده است. کراتینه مو یکی از روش های نیمه دائمی صاف و لخت کردن مو است که با استفاده از مواد شیمیایی مخصوص و اتو مو انجام می شود. اگرچه تمامی آرایشگران ادعا می کنند که کراتینه مو را با مواد طبیعی و بدون عوارض انجام می دهند، اما باید بدانید که مواد کراتینه حاوی مواد شیمیایی قوی مانند فرمالدئید و سایر آلدئید ها بوده و ممکن است با مو و پوست سر هر کسی سازگاری نداشته باشد و باعث ایجاد یک سری عوارض کوتاه مدت و یا بلند مدت شود که در ادامه به بررسی این عوارض می پردازیم. احتمالا شما هم سوالاتی مثل "عوارض کراتین مو برای کلیه"، "عوارض کراتین مو برای بچه ها"، "عوارض کراتین مو در افراد زیر 18 سال"، "آیا کراتین مو باعث ریزش مو میشود؟" را شنیده اید و دوست دارید نظر پزشکان در مورد کراتین مو را بدانید.
بعد از انجام کراتینه مو ها صاف، لطیف و ابریشمی می شوند. معمولا انجام کار های زیبایی در کنار مزایایی که دارند یک سری عوارض هم دارند. مواد شیمیایی که برای انجام کراتینه مو استفاده می شود، اثر متفاوتی بر روی جنس مو های مختلف می گذارد. برای مثال افرادی که دارای موهای شکننده هستند، باعث نازک تر شدن تار موها و افزایش ریزش مو می شود. البته نوع موادی که برای کراتینه استفاده می شود نیز تاثیر مستقیمی بر نتیجه ی کراتین و عوارض آن دارد. معمولا عوارض کراتینه مو تا 7 الی 8 ماه باقی می ماند و بعد از آن کم کم بر طرف می شود.
در ادامه این مطلب از آموزشگاهان می خواهیم به بررسی دقیق تر عوارض کراتینه مو از جمله ریزش مو، حساسیت پوست سر و راه تشخیص آلرژی و حساسیت مو به مواد کراتینه بپردازیم.
ریزش مو بعد از کراتینه
یکی از شایع ترین عوارضی که خانم ها بعد از انجام کراتینه شاهد آن هستند، ریزش مو است. همانطور که در بالا اشاره کردیم، انجام کراتینه برای افرادی که مو های شکننده دارند، باعث می شود که موهایشان نازک تر شده و در ادامه به افزایش ریزش مو می رسند.
بعد از انجام کراتینه، تا 2 الی 3 روز نباید مو های خو درا شستشو دهید و بعد از گذشت 2 الی 3 روز باید مو های خود را با شامپوی مخصوصی که آرایشگرتان پیشنهاد می دهد، شستشو دهید.
حساسیت پوست سر بعد از کراتینه مو
در انجام کراتینه مو، برای صاف کردن مو ها، مواد مخصوص کراتینه به مدت تقریبا 20 دقیقه بر روی مو ها گذاشته می شود و بعد از آن با اتو مو مو ها را صاف می کنند. به دلیل وجود مواد آلدئیدی در ساختار مواد کراتینه، ممکن است پوست سر بعضی از افراد دچار حساسیت، خشکی، قرمزی و خارش شود. معمولا این حساسیت ها به صورت سطحی است و برطرف می شود اما در مواردی هم ممکن است باعث اگزمای شدید شود. اگر سابقه ابتلا به آلرژی دارید و یا پوست حساسی دارید، قبل از انجام کراتینه مو بهتر است با یک متخصص پوست مشورت کنید و از عوارض کراتینه مو آگاه باشید.
راه تشخیص آلرژی و حساسیت مو به مواد کراتینه
برای اینکه متوجه شوید، نسبت به مواد کراتینه حساسیت و آلرژی دارید یا نه یک راه وجود دارد، آن هم این است که مقداری از مواد کراتینه را بر روی بازو یا پای خود تست کنید و چند دقیقه صبر کنید تا ببینید پوستتان واکنشی نشان می دهد یا خیر. اگر هم از بیماری هایی مانند پسوریازیس یا درماتیت یا هر گونه بیماری و آلرژی پوستی رنج می برید، حتما قبل از انجام کراتینه مو به متخصص پوست و مو مراجعه کنید تا بعدا با عوارض کراتینه مو مواجه نشوید.
بعد از انجام کراتینه مو نباید از شامپو یا نرم کننده هایی استفاده کنید که دارای سولفات است، چون شامپو های دارای سولفات ممکن است باعث آسیب رساندن به موهایتان شود. اگر علاقمند به یادگیری روش های انجام کراتینه، هزینه ها، مواد و وسایل مود نیاز آن و مشاهده لیست مراکز آموزش کراتینه مو در تهران هستید، می توانید به صفحه دوره آموزش کراتینه مو مراجعه نمایید.
عوارض کراتین مو برای بچه ها و افراد زیر 18 سال
کراتین مو یک روش پرطرفدار برای صاف و براق کردن موها در بین دختران زیر 18 سال است، اما استفاده از آن در افراد زیر 18 سال به دلایل پزشکی و علمی توصیه نمیشود. مهمترین عوارض احتمالی کراتین مو برای دختران زیر 18 سال آسیب به پوست و مو، مشکلات تنفسی، اثرات بلندمدت، حساسیت و آلرژی و مشکلات هورمونی و رشد است. بدن در دوران نوجوانی هنوز در حال رشد است. ورود مواد شیمیایی قوی از راه پوست یا تنفس ممکن است در برخی افراد باعث اختلالات هورمونی یا مشکلات پوستی مزمن شود.
به طور کلی متخصصان پوست و مو توصیه میکنند افراد زیر 18 سال از کراتین مو و هرگونه مواد شیمیایی قوی برای صاف کردن مو پرهیز کنند و در عوض از روشهای طبیعی مثل ماسکهای گیاهی، روغنها یا کراتینهای طبیعی بدون فرمالدهید استفاده کنند.
عوارض کراتین مو برای کلیه
کراتین مو بیشتر از طریق بخارهای شیمیایی (مثل فرمالدهید و مشتقات آن) و تماس مستقیم با پوست میتواند بر سلامتی اثر بگذارد. یکی از نگرانیهای کمتر شناختهشده اما مهم، تأثیر بر کلیهها است.
فرمالدهید و دیگر مواد موجود در محصولات کراتین میتوانند از طریق پوست یا تنفس وارد خون شوند. کلیهها وظیفه فیلتر کردن این سموم را دارند و مصرف یا تماس مکرر میتواند باعث افزایش فشار کاری روی کلیهها شود.
در برخی مطالعات مشخص شده است که تماس طولانیمدت با فرمالدهید میتواند باعث التهاب و آسیب سلولی در بافت کلیه شود. این موضوع ممکن است در بلندمدت خطر بیماریهای کلیوی را افزایش دهد. کسانی که سابقه مشکلات کلیوی دارند یا داروهای خاص مصرف میکنند، بیشتر در معرض خطر هستند. استفاده از کراتین مو ممکن است وضعیت کلیههای آنها را بدتر کند.
برخی محصولات کراتین باعث تحریک پوست و بدن میشوند که میتواند منجر به کاهش آب بدن شود و این هم فشار بیشتری به کلیهها وارد میکند.
چه کسانی بیشتر در معرض خطرند؟
- افرادی که بیماری کلیوی دارند.
- کسانی که از داروهای سنگین (مثل داروهای شیمیدرمانی یا آنتیبیوتیکهای خاص) استفاده میکنند.
- نوجوانان و افراد زیر 18 سال (به دلیل حساسیت بیشتر بدن)
اگر فردی مشکلات کلیوی دارد، توصیه میشود کاملاً از کراتین مو اجتناب کند یا قبل از انجام این کار با پزشک متخصص کلیه (نفرولوژیست) مشورت نماید.
نظر پزشکان در مورد کراتین مو چیست؟
پزشکان (بهخصوص متخصصان پوست و مو و همچنین متخصصان داخلی) معمولاً درباره کراتین مو دیدگاه احتیاطآمیز دارند. چون در ظاهر این روش باعث صاف، براق و خوشحالت شدن مو میشود، اما از نظر علمی و پزشکی عوارضی دارد که نمیتوان نادیده گرفت.
وجود مواد شیمیایی خطرناک
بیشتر محصولات کراتین حاوی فرمالدهید یا ترکیبات آزاد کننده آن هستند. پزشکان میگویند این ماده سرطانزاست و بخاراتش در حین حرارت دادن میتواند برای ریه، چشم و پوست بسیار مضر باشد.
تأثیر روی مو و پوست سر
برخلاف تبلیغات، کراتین مو میتواند باعث ضعف ریشه مو، شکنندگی، ریزش و التهاب پوست سر شود. پزشکان هشدار میدهند که تکرار این کار در فاصلههای کوتاه، آسیب دائمی به مو وارد میکند.
خطرات برای سلامتی عمومی
متخصصان داخلی تأکید میکنند که مواد شیمیایی کراتین ممکن است از طریق پوست یا تنفس جذب بدن شوند و به کلیه، کبد و سیستم تنفسی آسیب برسانند.
محدودیت سنی
بیشتر پزشکان توصیه میکنند افراد زیر 18 سال به هیچ عنوان از کراتین مو استفاده نکنند، چون بدن در حال رشد است و آسیبها میتواند جدیتر باشد.
تأیید کراتینهای بدون فرمالدهید
برخی پزشکان استفاده از محصولات کراتین بدون فرمالدهید و ترکیبات مشابه را کمخطرتر میدانند، ولی باز هم تأکید میکنند که باید با احتیاط و در فواصل طولانی انجام شود.
جمعبندی نظر پزشکان
اگرچه کراتین مو نتیجه ظاهری خوبی دارد، اما از نظر پزشکان یک روش ایمن برای همه افراد نیست. برای کسانی که مشکلات پوستی، تنفسی، کلیوی یا حساسیت دارند، اصلاً توصیه نمیشود. بهترین جایگزینها از نظر پزشکان، استفاده از ماسکهای طبیعی، روغنهای گیاهی و روشهای مراقبت ملایم از مو هستند.
آیا کراتینه مو برای آرایشگر عوارض دارد؟

کراتینه مو فقط برای کسی که روی موهایش انجام میشود عوارض ندارد، بلکه برای آرایشگر هم میتواند خطرناک باشد؛ حتی بیشتر، چون آرایشگر بارها و به مدت طولانی در معرض مواد شیمیایی و بخارات آن قرار میگیرد. پزشکان به همین دلیل تأکید میکنند که سالنهای زیبایی باید تهویه مناسب داشته باشند و آرایشگران هنگام کار از ماسک و دستکش استفاده کنند.
مشکلات تنفسی
بخارات ناشی از حرارت دادن مواد کراتین (بهویژه فرمالدهید) میتواند باعث سرفه، تنگی نفس، سوزش گلو، تحریک ریه و حتی آسم شغلی در آرایشگران شود.
آسیب به چشم و پوست
تماس مداوم با مواد کراتینه ممکن است باعث سوزش چشم، اشکریزش، قرمزی پوست، خارش و درماتیت تماسی شود.
ریسکهای بلندمدت
قرار گرفتن طولانیمدت در معرض فرمالدهید (ماده سرطانزا) خطر ابتلا به سرطان و مشکلات مزمن ریوی را افزایش میدهد.
تأثیر بر کبد و کلیه
مواد شیمیایی میتوانند از راه تنفس یا پوست وارد بدن شوند و در درازمدت روی کبد و کلیه فشار بیاورند.
ریزش و آسیب موهای آرایشگر
تماس مکرر دستها و پوست سر (به دلیل بخارات یا لمس مواد) میتواند باعث ضعف ریشه مو و ریزش مو در خود آرایشگر هم بشود.
راهکارهای پیشگیری برای آرایشگران
- استفاده از ماسک فیلتردار (N95 یا مشابه)
- تهویه مناسب و استفاده از دستگاه تهویه یا پنکه در سالن
- پوشیدن دستکش و پیشبند
- استفاده کمتر از کراتینههای حاوی فرمالدهید و جایگزین کردن آنها با مواد ایمنتر
آیا کراتینه مو سرطان زاست؟
بیشتر محصولات کراتینه حاوی فرمالدهید یا مواد مشابه هستند. فرمالدهید توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) و آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان (IARC) در دستهی مواد سرطانزا قرار گرفته است. این ماده وقتی با حرارت اتوی مو داغ میشود، بخار سمی تولید میکند که از راه تنفس یا پوست وارد بدن میشود. خطر اصلی برای آرایشگران و کسانی است که مکرراً در معرض این بخارات قرار دارند.
آیا با یک بار کراتین مو سرطان میگیریم؟
افرادی که یک بار کراتینه مو انجام داده اند و بعد از آن با عوارض احتمالی کراتین مو آشنا شده اند، سوالی برای شان پیش می آید که آیا با یک بار کراتین مو سرطان میگیریم؟ خیر، با یک بار استفاده احتمال ابتلا به سرطان بسیار پایین است. سرطان معمولاً نتیجهی قرار گرفتن طولانیمدت و مکرر در معرض مواد سرطانزاست.داما حتی یک بار کراتین کردن هم میتواند باعث سردرد، تنگی نفس، سوزش چشم و گلو، یا حساسیت پوستی شود، بهخصوص اگر سالن تهویهی مناسب نداشته باشد.
خطر اصلی کراتین مو در مصرف طولانیمدت و شغلی (مثل آرایشگران) است. برای کسانی که فقط یک بار انجام میدهند، احتمال سرطانزایی بسیار کم است، ولی باز هم توصیه میشود از کراتینهایی که فاقد فرمالدهید هستند استفاده شود. همیشه تهویه مناسب، ماسک و رعایت اصول ایمنی باید در نظر گرفته شود.
روش های جایگزین کراتینه مو
اگر شما هم جزو افرادی هستید که آلرژی و حساسیت دارید و نمی خواهید عوارض کراتینه مو را تجربه کنید، می توانید به جای انجام کراتینه با مواد شیمیایی، کراتینه با مواد طبیعی را امتحان کنید. شاید نتیجه کراتینه با مواد طبیعی مانند کراتینه با مواد شیمیایی نباشد اما در عوض عوارض مواد شیمیایی را هم ندارد. کراتینه مو با مواد طبیعی را می توانید خودتان در منزل انجام دهید. انواع کراتینه با مواد طبیعی عبارتند از ماسک روغن نارگیل و تخم مرغ، ماسک تخم مرغ، عسل و روغن زیتون، ماسک تخم مرغ و روغن زیتون، ماسک تخم مرغ و ماست، ماسک موز و تخم مرغ، ماسک روغن نارگیل ، زیتون و نشاسته ذرت، ماسک آووکادو و روغن زیتون، ماسک آووکادو و روغن بادام و موز.
سوالات متداول
عوارض مهم کراتینه و صافی مو چیست؟
ریزش مو و حساسیت، خشکی، قرمزی و خارش پوست سر بعد از کراتینه مو از عوارض اصلی و مهم کراتینه مو هستند.
راه تشخیص آلرژی و حساسیت به مواد کراتینه چیست؟
برای تشخیص آلرژی و حساسیت به مواد کراتینه می توانید مقداری از مواد کراتینه را بر روی بازو یا پای خود تست کنید.
آیا جایگزینی برای کراتینه مو با مواد شیمیایی وجود دارد؟
بله، انجام کراتینه با مواد طبیعی یکی از روش های جایگزین کراتینه مو با مواد شیمیایی است.
آیا افرادی که سابقه آلرژی و حساسیت دارند می توانند کراتینه مو انجام دهند؟
در صورت داشتن سابقه ابتلا به آلرژی و حساسیت پوستی، قبل از انجام کراتینه مو بهتر است با یک متخصص پوست و مو مشورت کنید.